Hội Chứng Kẻ Giả Mạo: Khi Sự Thành Công Lại Mang Hình Hài Của Một Vở Kịch Tệ Hại

Thú thật, mỗi lần nhận được email khen ngợi từ sếp, tay mình lại run run một chút. Không phải vì vui, mà vì một nỗi sợ mơ hồ: "Chắc họ nhầm mình với ai rồi. Sớm muộn gì tụi nó cũng phát hiện ra mình chẳng biết cái quái gì cho cam." Nếu bạn cũng từng có cảm giác đó, thì mình không cô đơn đâu. Cái cảm giác này có tên là Hội chứng kẻ giả mạo (Imposter Syndrome). Nghe thì hơi khoa trương, nhưng thực ra nó chỉ là cái bẫy mà bộ não mình tự giăng ra để "bảo vệ" mình khỏi sự thất bại. Mình nhận ra mình hay mắc 3 lỗi khá phổ biến: Thứ nhất là làm việc gấp đôi người khác chỉ vì sợ bị lộ. Mình hay nghĩ rằng nếu mình không cố gắng gấp 3 lần, người ta sẽ thấy mình dốt. Kết quả là kiệt sức, nhưng trong lòng vẫn không thấy đủ. Thứ hai là quy chụp mọi thành công cho may mắn. Khi dự án chạy tốt, thay vì tự hào, mình lại tặc lưỡi: "Hên thôi, chứ tài cán gì đâu!" Cái tư duy này khiến mình không bao giờ thực sự tin vào năng lực của chính mình. Và cuối cùng, so sánh bản thân với "trailer" hào quang của người khác. Mình hay lướt mạng xã hội và thấy ai cũng thành công rực rỡ, trong khi mình thì đang chật vật với những lỗi nhỏ. Mình quên mất rằng mình chỉ đang nhìn thấy phần đẹp nhất của họ, chứ không thấy những đêm mất ngủ hay những lần muốn bỏ cuộc của họ. Mình không khuyên bạn nên bỏ hết đi những nỗi sợ đó, vì nó khó. Nhưng mình có một mẹo nhỏ: mở một file Note trên điện thoại, mỗi khi có ai khen mình, hoặc mình giải quyết được một ca khó, hãy ghi lại. Mình gọi đó là "Hồ sơ thành tích". Những lúc cảm thấy mình kém cỏi, hãy lật ra đọc lại. Sân si với đời thì khó, chứ "sân si" với chính thành quả của mình thì hoàn toàn được phép. Cảm thấy mình ngu ngốc là một cảm xúc, không phải là sự thật. Số liệu và kết quả công việc mới là thứ nói lên tất cả. Mình chia sẻ trên https://zolachat.com/ này cũng chỉ là để thấy rằng, mình không phải kẻ lạ lẫm trong cảm giác này. Còn bạn, bạn đã từng ghi lại những lời khen của mình vào một file "bằng chứng" chưa? Lưu ý: Nếu nỗi sợ này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý nhé.