Review Nghệ Thuật Tư Duy Rành Mạch: Tỉnh táo trước bẫy tâm lý năm 2022

Mình thừa nhận là trước đây mình hay nghĩ mình thông minh, không bao giờ bị lừa khi chat chit online. Nhưng sau khi đọc xong "Nghệ Thuật Tư Duy Rành Mạch" (The Art of Thinking Clearly) của Rolf Dobelli, mình mới thấy mình ngây thơ đến mức nào. Cuốn sách này không dạy bạn cách làm giàu hay thành công, nó chỉ ra 99 lỗi tư duy kinh điển mà ai cũng mắc phải. Có 3 lỗi mà mình thấy tâm đắc nhất, và cũng là những lỗi mình từng dính phải. Thứ nhất là Hiệu ứng bầy đàn (Social Proof). Mình hay tin rằng nếu một group chat có hàng vạn thành viên, hoặc một bài đăng có hàng ngàn lượt like, thì nó phải an toàn. Nhưng thực tế, đám đông không bao giờ sai, nhưng cũng không bao giờ đúng. Mình đã từng tham gia một nhóm đầu tư vì thấy nhiều người khoe lãi, để rồi bị kéo vào một dự án Ponzi. Bài học là hãy luôn tự hỏi: "Liệu điều này có thực sự hợp lý, hay mình chỉ đang làm theo số đông?" Thứ hai là Ảo tưởng về sự kiểm soát (Illusion of Control). Mình hay nghĩ mình đủ thông minh để không bao giờ bị lừa khi tham gia các app hẹn hò hoặc trò chuyện trực tuyến. Nhưng các thuật toán và những kẻ lừa đảo chuyên nghiệp đánh trúng vào tâm lý muốn thể hiện bản thân của chúng ta. Bạn nghĩ mình đang kiểm soát cuộc chơi, nhưng thực chất bạn đang bị dẫn dắt bởi các kịch bản tâm lý được dàn dựng sẵn. Và cuối cùng, lỗi mà mình thấy đau nhất là Chi phí chìm (Sunk Cost Fallacy). Đây là lỗi tư duy khi bạn tiếp tục đầu tư thời gian, tiền bạc vào một việc đã rõ ràng là thất bại chỉ vì tiếc công sức đã bỏ ra trước đó. Mình từng nói chuyện với một cô gái trên mạng cả tháng trời, dù đã thấy nhiều dấu hiệu mờ ám. Mình cứ nghĩ "mình đã bỏ ra cả tháng, giờ bỏ thì mất trắng". Kết quả là mình bị lừa một khoản tiền không nhỏ. Cách tốt nhất là

Stop

ngay lập tức. Chấp nhận cắt lỗ là quyết định sáng suốt nhất của một người có tư duy rành mạch. Cuốn sách này không giúp bạn trở thành thiên tài, nhưng nó chắc chắn giúp bạn bớt ngốc nghếch đi một chút trong các quyết định hàng ngày. Anh em có từng 'cắt lỗ' một mối quan hệ online nào mà thấy nhẹ nhõm không?