Đọc vị tâm lý thời đại 2023: Bài học thực dụng từ cuốn sách 'Tư duy nhanh và chậm'

Nói thật với anh em, thú nhận là hồi đầu mới cầm cuốn "Tư duy nhanh và chậm" của Daniel Kahneman lên đọc, mình cứ tưởng đây là dạng sách khoa học khô khan đọc để... dễ ngủ buổi tối. Ai dè đọc xong mới thấy giật mình vì hóa ra mọi hành động vội vàng của mình trên mạng đều có nguyên nhân tâm lý cả. Thời buổi bây giờ, mỗi ngày chúng ta dành hàng tiếng đồng hồ lướt web hay tham gia vào đủ loại nhóm chat. Đã bao giờ tự hỏi tại sao mình lại cực kỳ dễ tin vào mấy lời hứa hẹn trên mạng, hoặc tại sao đôi khi bản thân lại hành xử rất cảm tính khi đọc được một tin nhắn lạ chưa? Tác giả cuốn sách chia tư duy con người thành hai trạng thái rất rõ ràng. Thứ nhất là Hệ thống 1, dạng tư duy nhanh, tự động và cực kỳ cảm tính. Đây chính là lúc chúng ta lướt web, thấy cái tiêu đề giật gân là click ngay không cần nghĩ, hoặc dễ dàng tin người khi đang trò chuyện qua mạng. Ngược lại là Hệ thống 2, dạng tư duy chậm, đòi hỏi logic và tốn năng lượng hơn rất nhiều. Khổ cái là phần lớn thời gian chúng ta toàn dùng Hệ thống 1 để sống. Từ những trang sách này, mình rút ra được 3 lỗi ngớ ngẩn mà bản thân hay mắc phải khi lướt mạng: Thứ nhất là thói quen click vào mọi đường link lạ chỉ vì tò mò. Hệ thống 1 của mình lúc đó bị giật điều khiển hoàn toàn trước các tiêu đề câu view. Thứ hai là việc để cảm xúc chi phối khi chat chit. Khi đối phương tạo áp lực hoặc đưa ra những lời hứa hẹn quá tốt đẹp, thay vì dừng lại 5 phút để suy nghĩ bằng Hệ thống 2, mình lại toàn vội vã phản hồi ngay. Thứ ba là hiệu ứng đám đông. Thấy mọi người hùa nhau vào một trào lưu nào đó trên mạng là dễ bị cuốn theo mà không thèm kiểm chứng nguồn gốc. Sống trong thời đại mọi thứ diễn ra quá nhanh, đôi khi chúng ta quên mất cách dừng lại một nhịp. Đọc cuốn sách này không giúp mình trở thành nhà tâm lý học gì cả, nhưng ít ra nó cũng kéo mình lại trước khi kịp làm gì dại dột trên không gian mạng. Còn các bạn thì sao? Cuốn sách nào đã thay đổi cách các bạn nhìn nhận về thế giới số, hay anh em từng gặp cú lừa nào mà sau đó mới vỡ lẽ ra là do mình dùng Hệ thống 1 quá nhiều chưa?