Bảo Mật 2024: Vạch trần chiêu trò 'Kết bạn 4 phương' và cách giữ dữ liệu an toàn

Thú thật là trước đây mình từng tò mò bấm vào mấy cái banner tìm bạn 4 phương qua số điện thoại để xem bên trong có gì vui. Kết quả là vui đâu chưa thấy, đúng 3 ngày sau khi tải một app kết bạn mới về máy, mình nhận ngay cuộc gọi từ số lạ hoắc. Đầu dây bên kia đọc vanh vách tên thật, nơi làm việc và cả khung giờ di chuyển thường ngày của mình. Cảm giác lúc đó lạnh cả gáy. Nghĩ lại, phần lớn rắc rối đều bắt nguồn từ chính sự dễ dãi của bản thân khi bấm linh tinh trên mạng, nhất là 3 lỗi ngớ ngẩn này. Đầu tiên là thói quen bấm "Cho phép" tất cả quyền mà ứng dụng đòi hỏi. Mấy app giới thiệu hẹn hò nhóm hay video call người lạ thường đòi đủ thứ: truy cập danh bạ, vị trí GPS liên tục, thậm chí cả micro. Một app nhắn tin làm quen thông thường chẳng có lý do gì phải nghe lén ghi âm cả ngày lẫn đêm. Cứ bấm đồng ý cho nhanh là tự tay gửi dữ liệu riêng tư lên máy chủ của người khác mà chẳng có mã hóa bảo vệ nào. Thứ hai, dùng luôn số điện thoại chính để đi đăng ký khắp nơi. Nhiều người vẫn tặc lưỡi nghĩ cho số điện thoại thì mất gì đâu. Vấn đề là số đó lại gắn chặt với tài khoản ngân hàng, ví điện tử và mạng xã hội. Khi số bị rao bán cho các nhóm spam, nhẹ thì bị quấy rầy cả ngày, nặng hơn là bị kẻ xấu dùng công nghệ giả giọng deepfake gọi cho người thân để mượn tiền. Nếu thực sự muốn thử nghiệm các dịch vụ kết nối lạ, giải pháp an toàn nhất là dùng một SIM phụ riêng biệt hoặc số VoIP, tách rời hoàn toàn khỏi các tài khoản quan trọng. Thứ ba là vẫn tin tưởng tuyệt đối vào mã OTP gửi qua tin nhắn SMS. Kỹ thuật chiếm SIM hay nghe lén gói tin không còn xa lạ. Nếu để lộ số điện thoại ở những diễn đàn kết bạn không rõ nguồn gốc, lớp bảo mật SMS của bạn rất dễ bị tổn thương. Đổi hết các tài khoản chính sang dùng ứng dụng tạo mã xác thực hai lớp như Google Authenticator hoặc Authy sẽ đỡ đau đầu hơn nhiều. Lưu ý cuối: Cứ thấy app kết bạn nào vừa mở lên đã nằng nặc đòi quyền danh bạ với vị trí, tốt nhất gỡ ngay lập tức cho nhẹ nợ.