Khắc phục máy chậm, lỗi Windows/macOS 2026 & xu hướng bảo trì 2027

Thú thật là nhiều khi máy giật cục hoặc quạt rú ầm ầm, phản xạ đầu tiên của mình vẫn là đè nút restart cho nhanh, dù biết thừa làm vậy chỉ giải quyết được phần ngọn. Dạo này trên ZolaChat thấy nhiều bạn than phiền máy tính bỗng dưng đơ ngang khi đang làm việc. Thường thì thủ phạm không nằm ở phần cứng quá cũ mà do hệ điều hành bị nghẽn ở vài điểm sau. Đầu tiên là các tiến trình chạy ngầm ăn cụt CPU. Trên Windows, cứ bấm tổ hợp Ctrl+Shift+Esc mở Task Manager lên xem mục CPU và Memory. Nhiều dịch vụ hỗ trợ chạy nền hoặc các tác vụ đồng bộ đám mây âm thầm chiếm đến 70-80% tài nguyên mà không hiện cửa sổ. Với macOS thì mở Activity Monitor, nếu thấy kernel_task nhảy vọt lên cao bất thường thì khoan hãy hoảng, đây là cơ chế của máy đang cố hạ nhiệt phần cứng khi có app nào đó vắt kiệt chip xử lý. Việc cần làm là tắt bớt app nặng chứ đừng cố ép tắt tiến trình hệ thống. Điểm thứ hai là rác hệ thống và file tạm tích tụ quá lâu. Mình không thích cài mấy phần mềm dọn rác bên thứ ba vì hay bị cài kèm quảng cáo. Cứ dùng lệnh có sẵn cho lành. Trên Windows, mở Command Prompt quyền Admin rồi gõ:

dism /online /cleanup-image /restorehealth
del /f /s /q %temp%\*

Còn nếu đang dùng Mac mà thấy ổ đĩa cứ vơi dần, có thể dọn bớt cache ứng dụng trong Terminal bằng cách xóa thư mục cache tạm:

sudo rm -rf ~/Library/Caches/*

Điểm thứ ba hay bị bỏ qua là xung đột driver sau khi cập nhật hệ thống. Đôi khi bản vá mới không tương thích với driver mạng hoặc chipset bo mạch chủ khiến máy mất kết nối liên tục rồi treo cứng đơ. Bạn nên lên thẳng trang chủ của hãng máy (hoặc Intel, AMD) tải bản driver chipset chuẩn thay vì để Windows tự nhận diện qua Windows Update. Lưu ý rất ngắn: Trước khi chạy mấy dòng lệnh dọn dẹp sâu, nhớ đóng hết tài liệu đang làm dở kẻo mất dữ liệu oan uổng.