Đã bao giờ bạn đọc xong một cuốn sách rất hay về công nghệ nhưng qua tuần sau lại đâu vào đấy chưa?
Mình từng gom một danh sách toàn những tựa sách bàn về tâm lý, mối quan hệ và công việc giữa làn sóng AI để thảo luận cùng bạn bè trên ZolaChat. Đọc thì thấm, nhưng lúc mang ra áp dụng lại rất dễ chệch hướng. Nếu bạn cũng đang muốn đọc để thay đổi thói quen thật sự thay vì chỉ lướt qua con chữ, mình rút ra 5 bước thực hành từ chính các cuốn sách này kèm mấy chỗ mình từng làm hỏng bét.
Bước 1: Khoanh vùng thời gian ngắt kết nối có chủ đích
Học từ cuốn The Art of Digital Balance của Maya Lin, mình bắt đầu đặt ra một khung giờ ngoại tuyến cố định mỗi ngày để não bộ không bị cuốn theo thông báo máy móc. Chỗ dễ sai ở đây là nhiều người hay làm quá, tắt ngúm điện thoại cả buổi khiến công việc tồn đọng rồi sau đó lại phải cắm mặt xử lý gấp đôi. Cứ bắt đầu nhẹ nhàng bằng 30 đến 45 phút hoàn toàn rời màn hình trước khi ngủ là đủ.
Bước 2: Tinh gọn quy trình làm việc bằng công cụ nhỏ
Trong cuốn Startup Stories của anh Lê Minh Trí, bài học về Lean AI cho thấy nhiều nhóm làm việc tiết kiệm được cả đống thời gian chỉ nhờ tự động hóa vài tác vụ lặp lại. Sai lầm phổ biến là ai cũng muốn áp dụng những hệ thống tự hành quá to tát ngay từ đầu. Tốt nhất là tự động hóa việc ghi chú, sắp xếp lịch hẹn trước, chừa năng lượng cho những việc cần trao đổi trực tiếp.
Bước 3: Tách bạch thuật toán với cảm xúc con người
Đọc tiểu thuyết Echoes of Tomorrow của tác giả Nguyễn Thị Hạnh, có một chi tiết khiến mình nghĩ mãi: nhân vật thiết kế AI nhận ra sự thấu cảm là thứ thuật toán không thể sao chép trọn vẹn. Nhiều người hiện nay phụ thuộc quá mức vào các đoạn chat gợi ý hay văn mẫu máy tạo sẵn khi trò chuyện với bạn bè, người yêu. Làm vậy tiện thì có tiện, nhưng dần dần câu chuyện cá nhân sẽ biến thành những đoạn phản hồi vô hồn.
Bước 4: Giữ vai trò quyết định, không phó mặc cho dữ liệu
Bác Hoàng Phúc trong cuốn Mindset of Leaders nhấn mạnh rằng công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ phân tích. Chỗ này rất nhiều bạn quản lý trẻ hay vướng: tin hoàn toàn vào các biểu đồ do máy móc tổng hợp mà quên quan sát tâm lý cộng sự xung quanh. Ra quyết định dựa trên dữ liệu là chuẩn, nhưng quyết định cuối cùng vẫn cần sự thấu hiểu từ con người.
Bước 5: Cài đặt khoảng nghỉ ngắn để xả áp lực
Cuốn The Quiet Revolution của Lisa Wang có nhắc đến bài tập thở sâu 5 phút mỗi khi nhận quá nhiều thông báo dồn dập. Mình từng coi thường cái này vì nghĩ 5 phút thì giải quyết được gì. Nhưng thật ra, việc dừng lại hít thở giữa các ca làm việc căng thẳng giúp bạn tránh được tình trạng kiệt sức vô thức vào cuối ngày.
Trong mấy cuốn sách và bài học mình vừa kể, bạn thấy cuốn nào giải quyết đúng vấn đề công việc hay tâm lý bạn đang vướng nhất?
