Đêm qua ngồi trong phòng làm việc, khi chiếc laptop vừa tự động tóm tắt xong đống email còn cái điện thoại cứ nhắc lịch trình bằng cái giọng đều đều, chợt mình thấy căn phòng im ắng đến phát sợ. Mà thôi, nói vậy lại bảo mình đang than vãn.
Chính trong cái tâm trạng bão hòa vì công nghệ ấy, mình lật lại cuốn sách "Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other" của nữ giáo sư Sherry Turkle. Dù tác giả viết từ lâu, nhưng đọc lại vào năm nay, nhiều dự báo của bà khiến mình thực sự giật mình.
Chúng ta đang sở hữu quá nhiều công cụ để kết nối. Chỉ cần quẹt nhẹ qua vài ứng dụng có tìm quanh đây hay lướt các trang web trò chuyện, hàng trăm gương mặt hiện lên chỉ trong bán kính vài trăm mét. Việc làm quen qua mạng quá dễ khiến mọi thứ trôi tuột đi, trở nên hời hợt. Ta thích nhắn tin hơn gọi điện, thích dùng AI gọt giũa câu chữ cho mượt hoặc đơn giản là seen rồi để đấy khi thấy mệt. Ta biến con người thành những vật thể có thể sắp xếp gọn gàng theo ý muốn trên màn hình.
Nhưng ngặt một nỗi, tình cảm ngoài đời đâu có thanh sạch và dễ điều khiển như dòng code. Sự vụng ngợm, vài khoảng lặng ngượng ngùng khi gặp mặt trực tiếp mới là thứ tạo nên cảm xúc thật.
Chưa kể, việc trò chuyện với các trợ lý ảo thông minh ngày nay để vơi đi nỗi buồn đang tạo ra một cái bẫy cảm xúc lớn. Máy móc luôn lắng nghe, không bao giờ cáu gắt, nhưng sự thấu hiểu đó chỉ là mô phỏng vô hồn. Dựa dẫm vào đó lâu ngày, chúng ta tự tước đi khả năng đối thoại với những người bằng xương bằng thịt vốn dĩ đầy khiếm khuyết.
Nhìn lại bản thân, mình đúc rút ra mấy điều thực tế. Đừng biến việc tìm kiếm tình cảm thành một thuật toán cơ học. Đừng cố tối ưu hóa mọi thứ từ bio cá nhân cho tới cách nhắn tin qua lại. Đôi khi cứ buông điện thoại xuống, ghé một quán cà phê quen và mở lời chào một người ngồi đối diện lại hay hơn nhiều. Mà không biết anh em có ai đọc cuốn này chưa, hay mình cứ suy nghĩ quá lên nhỉ?
