Tối qua, sau cả tuần bù đầu với đám code và mấy buổi họp trực tuyến mệt mỏi, mình quyết định tắt hết thông báo điện thoại, pha một ly trà nóng rồi bật lại phim Her. Thật ra mười mấy năm trước khi phim mới ra, mình xem chỉ thấy nó hơi lạ lẫm kiểu viễn tưởng xa vời. Nhưng ngồi xem lại giữa bối cảnh hiện tại, khi xung quanh đầy rẫy các trợ lý ảo trò chuyện mượt mà, bộ phim bỗng hóa thành một gáo nước lạnh tát thẳng vào mặt.
Nhân vật Theodore làm nghề viết thư tình hộ người ta nhưng hôn nhân lại đổ vỡ. Anh sống lủi thủi trong căn hộ lạnh lẽo ở Los Angeles cho đến khi cài đặt hệ điều hành OS1 và gặp Samantha. Một cõi lòng trống trải được lấp đầy bởi một giọng nói không hình hài. Mà nói thẳng ra, Samantha hiểu Theodore hơn bất kỳ ai vì cô ấy được lập trình để làm điều đó. Đạo diễn dùng tông màu vàng cam ấm áp bao trùm, nhưng càng xem càng thấy lạnh sống lưng bởi sự cô độc len lỏi trong từng khung hình.
Nhìn lại thực tế bây giờ, chúng ta có quá nhiều thứ để khỏa lấp sự trống vắng. Chỉ cần quẹt một vòng trên app ghép đôi hay bật tính năng tìm bạn quanh đây miễn phí, hay thậm chí tìm kiếm trên các trang tìm người kết hôn là có ngay một mối quan hệ được tối ưu hóa bằng thuật toán. Mọi thứ trơn tru đến mức phát sợ. Mình thấy rõ ràng một nghịch lý: công nghệ càng thông minh, con người với con người lại càng ngại va chạm thật.
Thuật toán có thể gợi ý cho mình một người hợp gu tới chín mươi phần trăm, nhưng nó tuyệt đối không dạy mình cách kiên nhẫn nhìn vào khuyết điểm của một con người thực thụ. Mình chọn cách né tránh tổn thương bằng cách chui vào những mối quan hệ tiện lợi không ma sát với máy móc, để rồi cuối cùng vẫn thấy trống rỗng.
Cảnh cuối phim lúc Theodore ngồi cạnh Amy trên sân thượng, tựa đầu vào nhau lặng lẽ đón bình minh mà không cần một thiết bị tai nghe nào chính là câu trả lời đắt giá nhất. Đau khổ hay vụng về trong cảm xúc mới là minh chứng cho việc mình đang thực sự sống.
Gấp laptop lại, mình đứng ở ban công một lúc rồi nhắn tin rủ thằng bạn thân mai ra quán nước chém gió thay vì tiếp tục cắm mặt vào màn hình. Công nghệ chỉ là phương tiện thôi, ôm một cái ôm thật ngoài đời vẫn cứ là thứ không gì thay thế nổi.
Anh em trong diễn đàn đã xem bộ phim này chưa?
