"Giữa một thời đại mà chúng ta có thể định vị bất kỳ ai trên bản đồ số chỉ trong vài giây, thì sự lạc mất một người chỉ vì một mảnh giấy lại mang một vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn khôn cùng."
Cuối tuần vừa rồi, sau những ngày dài quay cuồng với các dự án tự động hóa và thông báo dồn dập trên laptop, mình quyết định tự thưởng cho bản thân một buổi tối digital detox đúng nghĩa. Ghé một rạp chiếu bóng nhỏ quen thuộc, mình xem lại Fallen Leaves (Những Chiếc Lá Rụng) của đạo diễn Aki Kaurismäki. Một bộ phim nghệ thuật tối giản nhưng mang sức nặng rung cảm ghê gớm mà thôi, nói vậy hơi cực đoan chứ thực ra xem xong cứ thấy cứ lấn cấn mãi trong lòng.
Cốt truyện mộc mạc đến kinh ngạc. Nàng là Ansa, nhân viên siêu thị bị sa thải vì mang mẩu bánh mì hết hạn về nhà; chàng là Holappa, thợ hàn lầm lũi chìm trong men rượu. Họ gặp nhau ở quán karaoke, rồi đi xem phim. Sau buổi hẹn, Ansa viết số điện thoại vào mảnh giấy đưa cho Holappa, nhưng cơn gió lạnh đã cuốn phăng nó đi mất. Chàng thợ hàn si tình không biết tên nàng, chỉ biết mỗi tối lặng lẽ đứng đợi trước cửa rạp.
Nhìn cảnh đó, mình bất giác bật cười nhớ đến cậu bạn thân đang làm việc tại Tokyo. Tháng trước, cậu ấy gọi điện than thở về nỗi cô đơn xứ người, lướt tìm đủ thứ app hẹn hò trên chiếc smartphone mới toanh, hỏi mình đâu là cách tìm người yêu nhanh nhất để khỏa lấp những đêm mùa đông lạnh giá.
Không ít người trẻ ngày nay rơi vào bẫy tâm lý vội vã. Chúng ta có mọi công cụ để kết nối ngay tức thì, nhưng lại thiếu đi sự kiên nhẫn để đợi chờ một tâm hồn đồng điệu. Điện ảnh của Aki Kaurismäki chưa bao giờ màu mè. Khung hình tĩnh gần như tuyệt đối, màu sắc hoài cổ, nhân vật thoại rất ít với biểu cảm đơ cứng nhưng ánh mắt lại chất chứa cả đại dương cảm xúc.
Ansa ăn bữa tối một mình bên chiếc radio cũ. Holappa ngủ trong khu tập thể lạnh lẽo. Đó là nỗi cô đơn nguyên bản của kiếp người lao động. Buổi hẹn hò đầu tiên diễn ra tại rạp chiếu phim xem phim của Jim Jarmusch, dùng rạp chiếu như biểu tượng cứu rỗi tinh thần. Tình yêu của họ không phô trương, không có lời tỏ tình hoa mỹ mà là khi Holappa sẵn sàng từ bỏ chai rượu vì một ánh nhìn thất vọng của Ansa.
Đến năm nay, khi các thuật toán gợi ý quá thông minh, chúng ta dễ dàng có được danh sách đối tượng tương thích chỉ sau một cái quét mắt. Nhưng liệu thuật toán có tính toán được cảm giác run rẩy khi vô tình chạm nhẹ vào tay áo người kia trong buổi tối mưa phùn? Fallen Leaves gửi gắm thông điệp dịu dàng: tình yêu không nằm ở tốc độ kết nối hay sự tiện lợi của công nghệ, mà là sự can đảm bước ra khỏi vỏ ốc và sẵn sàng chờ đợi một điều xứng đáng.
Kết phim, hình ảnh họ dắt chú chó nhỏ tên Chaplin bước đi trên con đường ngập lá vàng rơi dưới ánh nắng hanh hao làm tan chảy sự lạnh lẽo. Thế giới ngoài kia vẫn đầy rẫy biến động, nhưng họ đã có nhau.
Nếu anh em đang cảm thấy mệt mỏi với những chiếc thông báo nhảy liên tục trên màn hình, hãy dành ra chút thời gian ngồi lại với bộ phim này. Mà không biết lúc xem đoạn Holappa đứng đợi trước rạp, mọi người có thấy mình trong đó không...
