Nhiều người xem xong Perfect Days cứ xuýt xoa bảo ước gì được sống thong dong như ông Hirayama, nhưng nói thật, đưa cuộc đời đó cho bạn sống thử một tuần có khi bạn phát điên lên vì buồn chán và cô độc.
Phim của Wim Wenders đẹp, rất thơ, nhưng nó không phải một liều thuốc an thần miễn phí để ai cũng có thể bê nguyên xi vào đời thực.
Nhân vật Hirayama do Kōji Yakusho đóng làm nghề cọ rửa toilet công cộng ở khu Shibuya, Tokyo. Mỗi ngày của ông lặp lại như một chiếc đồng hồ cơ: dậy sớm theo tiếng chổi ngoài đường, tưới cây, mua một lon cà phê tự động, lên xe bật băng cassette nghe rock thập niên 70 rồi đi cọ bồn cầu. Trưa ngồi công viên ăn bánh mì, giơ máy ảnh phim Olympus chụp vệt nắng xuyên qua kẽ lá (komorebi). Chiều về đạp xe đi tắm sento, ăn bữa tối đạm bạc dưới ga tàu, đọc vài trang sách rồi ngủ.
Không smartphone, không mạng xã hội, gần như không nói chuyện với ai suốt nửa đầu phim. Người ta bảo đó là đỉnh cao của chánh niệm. Đúng một nửa. Nửa còn lại, mình thấy đó là một tấm khiên tự vệ cự tuyệt thế giới bên ngoài sau những tổn thương trong quá khứ.
Nhìn ông tỉ mẩn dùng gương soi từng góc khuất bồn cầu, nhiều người lãng mạn hóa rằng lao động chân tay thế này mới là thuần khiết. Nhưng mà thôi, nói vậy hơi cực đoan và có phần thi vị hóa sự cực nhọc. Thực tế nghề này hôi hám, nặng nhọc và bị xã hội ngó lơ. Hirayama tìm thấy bình yên không phải vì bản thân công việc dọn vệ sinh màu hồng, mà vì ông đã chủ động hạ thấp mọi ham muốn vật chất xuống mức tối thiểu để không còn bị kỳ vọng làm tổn thương.
Cảnh cô em gái đi xe hơi sang trọng đến tìm ông, hay cái ôm nghẹn ngào trong chớp mắt đã hé lộ rằng ông từng thuộc về một tầng lớp khác, nhưng đã chọn rời bỏ. Lối sống analog với băng từ Lou Reed, Nina Simone hay Patti Smith là nơi trú ẩn tinh thần của riêng ông, chứ không phải một công thức sống chậm thời thượng để bắt chước.
Cảnh đắt giá nhất phim nằm ở những phút cuối: một cú máy dài cận cảnh gương mặt Hirayama lái xe đi làm lúc bình minh, trên nền bài Feeling Good. Ông vừa cười rạng rỡ, rồi lại rơi nước mắt, rồi lại mỉm cười trong nước mắt. Đỉnh cao diễn xuất của Kōji Yakusho nằm trọn ở đây. Đó không phải nụ cười viên mãn trọn vẹn, mà là sự vật lộn giữa chấp nhận thực tại và nỗi chua xót của kiếp người.
Bộ phim trên ZolaChat được khen nhiều, và nó xứng đáng với điểm 9/10 về mặt nghệ thuật. Nhưng xem xong, mình thấy trân trọng nỗ lực sống của nhân vật hơn là muốn trở thành ông ấy.
Lúc xem cảnh Hirayama vừa khóc vừa cười khi lái xe ở đoạn kết, bạn cảm thấy nhẹ nhõm hay thấy nghẹn ngào nhiều hơn?
