Nói thẳng ra, chúng ta đang quá dễ dãi khi đổ hết mọi sự kiệt sức hay mất tập trung cho thuật toán của mạng xã hội hay các công cụ mới.
Khoảng tháng 3 năm 2023, khi ChatGPT bắt đầu rộ lên và dễ tiếp cận hơn, mình từng vồ lấy nó như một vị cứu tinh. Email viết nhanh hơn, lên sườn ý tưởng chỉ mất vài giây, việc gì cũng ném vào khung chat. Cảm giác lúc đó rất sướng. Nhưng rồi sau vài tháng, mình giật mình nhận ra đầu óc lười hẳn đi. Trước đây gặp việc khó thì ngồi ngẫm nghĩ, còn lúc đó hễ cấn một chút là mở tab AI. Sự kiên nhẫn tụt dốc không phanh. Kéo theo đó, mình bắt đầu đối xử với mọi thứ xung quanh y hệt cách dùng công cụ: muốn kết quả tức thì, lướt app hẹn hò quẹt qua loa như một trò chơi, mua đồ bốc đồng trên TikTok Shop chỉ vì thấy clip ngắn vui mắt.
Có đợt cuối tháng nhìn lại sổ sách cá nhân âm nặng chỉ vì những món linh tinh giá vài trăm nghìn. Mình tự biện minh là do sàn thương mại điện tử khéo dẫn dụ. Nhưng nghĩ lại thì kệ đi, đổ lỗi cho cái app thì dễ quá. Tiền trong tài khoản là của mình, tay bấm thanh toán cũng là tay mình, đâu ai ép? Sau đợt đó, mình tự ra một nguyên tắc: món nào trên 500.000 VNĐ mà không nằm trong danh mục thiết yếu thì bắt buộc phải để đó 24 tiếng. Hết 24 tiếng nếu vẫn thấy cần mới mua. Thường thì qua cơn bốc đồng, chẳng còn muốn mua nữa.
Nhưng mà thôi, nói là hoàn toàn do bản thân thì cũng hơi cực đoan. Công nghệ hiện giờ được thiết kế quá tinh vi để giữ chân người dùng. Chuyện làm việc từ xa hay hybrid khiến lằn ranh giữa việc công ty và đời sống riêng bị xóa sạch. Nếu không tự dựng một cái rào chắn cứng, việc mở máy trả lời tin nhắn lúc nửa đêm sẽ biến thành thói quen lúc nào không hay.
Cách duy nhất mình thấy hiệu quả là đặt ra kỷ luật ngắt kết nối. Đúng 19h00, mình tắt toàn bộ thông báo công việc, đóng máy tính. Dành buổi tối để đọc vài trang sách, nấu bữa cơm hoặc ngồi yên tĩnh. Nghe thì có vẻ cực đoan với môi trường làm việc bây giờ, nhưng nếu không chủ động rút phích cắm, ta sẽ chẳng còn chút năng lượng nào cho chính mình.
Mọi người trên ZolaChat đã thiết lập ranh giới tắt thông báo công việc hay mạng xã hội vào khung giờ nào trong ngày để không bị cuốn đi?
