Nói thật với anh em, tuần rồi ngồi cặm cụi kiểm tra máy cho mấy ông trong nhóm mà mình cứ ngỡ ngàng. Cấu hình rõ ràng tiền chục triệu, chip khỏe RAM nhiều mà mở máy lên là quạt hú như phản lực, pin thì tụt vèo vèo. Lỗi thời này không còn đơn thuần là dính dăm ba con virus ăn file .exe ngày xưa nữa đâu, mà nguyên nhân chính nằm ở việc NPU bị vắt kiệt và mấy cái tiến trình ngầm quái dị. 1. Bẫy ngầm từ NPU và trình duyệt Bao năm nay cứ nghĩ máy giật lag là do tràn ổ C hay nặng máy, nhưng giờ nhìn Task Manager mới thấy cái tab NPU nó cứ neo trên 60% dù chẳng làm gì. Nhiều anh em lướt web vô tình dính các extension độc hại ngầm tận dụng WebGPU để chạy thuật toán mà không hay biết. Cứ click nhầm vào mấy link trôi nổi hay tải addon lạ là toàn bộ cookie với tiến trình duyệt web bị thao túng. Để quét sạch mấy thể loại này, mở ngay PowerShell lên và gõ thử đoạn lệnh quen thuộc:

Get-NetTCPConnection -State Established | Where-Object RemotePort -notin 80,443,8443 | Format-Table -Property LocalAddress, LocalPort, RemoteAddress, RemotePort, OwningProcess

Thấy PID nào lạ hoắc đang ngoạm băng thông thì tra cứu rồi diệt ngay lập tức cho nhẹ máy. 2. Xung đột driver NPU do bản vá tự động Một điểm cay đắng nữa là Windows Update thỉnh thoảng tự động đẩy mấy bản vá driver đè lên driver gốc của hãng. Kết quả là phần cứng xung đột ngầm. Muốn dứt điểm thì phải chơi bài thủ công: ngắt mạng hoàn toàn, vào Device Manager gỡ sạch driver NPU cũ rồi cài lại bản chuẩn từ trang chủ của hãng sản xuất. 3. Tản nhiệt và bài toán vật liệu mới Nhiều ông cứ thắc mắc chip tiến trình đời mới sao vẫn ấm ran. Thật ra mật độ bóng bán dẫn quá cao khiến nhiệt lượng tập trung cục bộ rất nhanh. Keo tản nhiệt silicon xài nửa năm là khô khốc. Đổi gió sang miếng tản nhiệt biến tính Phase-Change như Honeywell PTM7950 là một hướng đi hợp lý hơn hẳn để cứu cái máy khỏi cảnh bóp hiệu năng vì quá nhiệt. Mà thôi, nói dài dòng lại thành ra văn vở sách giáo khoa. Hiện tại máy tính của anh em đang chạy hệ điều hành nào, có gặp tình trạng NPU hay RAM bị quá tải bất thường không?