Đọc Lại 'Cùng Nhau Trong Cô Độc' 2025: Khi Thuật Toán Không Thể Ôm Lấy Trái Tim Bạn

"Công nghệ quyến rũ nhất ở nơi nó đáp ứng được sự mong manh của con người. Nhưng khi ta kỳ vọng nhiều hơn vào máy móc, ta lại bắt đầu kỳ vọng ít hơn ở chính đồng loại của mình." Câu này nằm ngay những trang đầu cuốn Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other (bản dịch Việt: Cùng Nhau Trong Cô Độc) của Sherry Turkle. Đọc xong đoạn đó giữa đêm, tự nhiên mình nhìn lại chiếc điện thoại đang sáng đèn thông báo rồi thấy khựng lại. Mình đang thật sự muốn trò chuyện, hay chỉ đang sợ cảm giác một mình? Trong sách, Turkle phân tích một điểm rất sâu: chúng ta sợ sự cô đơn, nhưng lại khiếp sợ sự thân mật thực sự. Một cuộc gặp ngoài đời luôn đi kèm rủi ro. Bạn có thể bị từ chối, có thể nói lỡ lời, phải nhìn thấy nét mặt thất vọng hoặc khó xử của đối phương. Để né những va chạm đó, người ta chọn nấp sau màn hình. Tin nhắn cho phép ta suy nghĩ câu chữ, thả một cái icon vô thưởng vô phạt hoặc tiện tay lướt qua một người khác chỉ sau vài cú chạm. Điều này làm mình nhớ người chị họ của mình. Sau khi ly hôn, chị rơi vào một khoảng trống mênh mông trong căn nhà vắng. Thay vì cho bản thân thời gian để bình tâm, chị tham gia vào đủ nhóm chat, tải hàng loạt ứng dụng nhắn tin rồi thức đến hai, ba giờ sáng để tán gẫu với những tài khoản xa lạ. Chị từng bảo mình là thấy điện thoại báo tin nhắn liên tục thì đỡ tủi thân. Nhưng rồi chỉ vài tháng sau, chị bảo càng nhắn lại càng thấy kiệt sức. Những dòng hỏi han hời hợt từ người không quen chẳng thể nào lấp đầy được cảm giác hụt hẫng sau một cuộc đổ vỡ. Turkle gọi đó là ảo tưởng kết nối. Chúng ta có thể kết nối với hàng chục người cùng lúc, gửi đi cả trăm tin nhắn mỗi ngày, nhưng điều đó hoàn toàn khác với việc đối thoại. Đối thoại đòi hỏi sự hiện diện, cần ánh mắt, cần cả những khoảng lặng ngập ngừng rất con người. Tác giả có một ý làm mình suy nghĩ mãi: nếu không học được cách ở một mình, ta sẽ chỉ tìm đến người khác để khỏa lấp nỗi sợ, chứ không phải để thấu hiểu họ. Dạo này mình thử đặt điện thoại ở phòng khác trước khi ngủ, cảm giác trống trải ban đầu khó chịu vô cùng, tay cứ bồn chồn muốn với lấy màn hình. Không biết có ai từng đọc cuốn này trên ZolaChat chưa? Các bạn xử lý thế nào với cái cảm giác phụ thuộc vào những dòng tin nhắn ảo mỗi khi thấy trống rỗng...