Cứ tầm 30 giây góc màn hình lại nhảy một cái popup quảng cáo lạ, kèm theo tiếng quạt tản nhiệt rú rít dù chỉ mở vài tab làm việc. Gặp tình cảnh này, đa số mọi người thường nghĩ ngay đến việc gom dữ liệu rồi cài lại Win cho sạch nợ. Nhưng giữa việc format toàn bộ ổ cứng với việc bỏ ra 15 phút bóc tách từng lỗi, mình luôn chọn cách thứ hai. Cài lại hệ điều hành nhìn qua tưởng là cách nhanh nhất để làm mới máy, thật ra lại tốn thì giờ kinh khủng. Ngồi sao lưu dữ liệu cá nhân, tải lại từng phần mềm làm việc, đăng nhập lại hàng chục tài khoản rồi cấu hình lại môi trường cũng mất đứt nửa ngày. Chưa kể nếu nguyên nhân khiến máy đơ nằm ở tản nhiệt, thì có cài lại Win mười lần chiếc máy vẫn sẽ tự động bóp xung nhịp CPU để chống cháy nổ, máy vẫn cứ ì ạch như thường. Thực tế mình nhận xử lý máy cho nhiều bạn bè, nguyên nhân chính chỉ xoay quanh hai thứ: rác tiến trình và nhiệt độ. Đầu tiên là mớ extension và thông báo đẩy vô tội vạ. Người dùng hay có thói quen bấm bừa nút cho phép thông báo khi tải tài liệu hoặc vào các trang web lạ. Muốn dứt điểm, vào ngay phần Cài đặt của trình duyệt Chrome hoặc Edge, tìm mục Quyền riêng tư và bảo mật, chọn Cài đặt trang web rồi vào Thông báo. Thấy trang nào lạ hoắc đang nằm trong danh sách cho phép thì xóa thẳng tay. Tiện thể gõ

chrome://extensions

để gỡ các tiện ích lạ không dùng đến. Trên Windows, bấm

Windows + R

, gõ lệnh

mrt

rồi cho công cụ có sẵn này quét một lượt để bóc hết mã độc ẩn. Tiếp theo là kiểm tra áp lực phần cứng. Mở Task Manager bằng tổ hợp

Ctrl + Shift + Esc

, nhìn cột CPU và Memory xem ứng dụng nào đang ngốn tài nguyên bất thường, đặc biệt là các tiến trình chạy ngầm từ thư mục AppData. Bấm tiếp phím tắt

Windows + R

, gõ

%temp%

rồi xóa sạch các tệp rác tạm bợ đang chiếm dung lượng ổ C. Quan trọng nhất mà nhiều người bỏ qua khi máy đơ là nhiệt độ. Máy dùng tầm hơn một năm thì bụi mịn bám nghẹt khe tản nhiệt, keo tản nhiệt gốc khô cong. Cầm bình xịt khí nén mini thổi sạch bụi ở cánh quạt và trét lại một lớp keo mới sẽ giúp nhiệt độ hạ ngay từ 7 đến 12 độ C, hiện tượng giật cục biến mất mà chẳng cần đụng đến bộ cài hệ điều hành.