NPU tích hợp trên mấy dòng laptop đời mới đang bị thần thánh hóa hơi quá đà, trong khi thứ mình nhận lại nhiều nhất sau vài tháng dùng là cảnh quạt hú như còi báo động và máy đơ cứng ngắc. Nói thẳng ra là mấy tính năng trợ lý ảo hay AI Agent chạy ngầm trên hệ điều hành đang tối ưu cực kỳ tệ. Hôm trước, chiếc máy của mình bỗng dưng đơ khựng ngay giữa lúc đang xử lý tài liệu. Chuột giật từng nhịp, sờ xuống đáy máy thì nóng ran. Mở Task Manager lên xem, CPU bình thường nhưng mục NPU và GPU lại bị chiếm dụng liên tục bởi mấy cái tên lạ hoắc như AIHostService hay ModelRuntimeWorker. Hệ thống cứ cắm đầu lập chỉ mục ngữ nghĩa với dọn bộ nhớ đệm véc-tơ cục bộ trong một vòng lặp vô tận, nuốt trọn tài nguyên máy dù mình chẳng hề ra lệnh cho trợ lý ảo làm gì cả. Điểm mình chê nhất là các hãng cứ quảng cáo máy thông minh tự học thói quen, nhưng lại để nó tự tiện chạy nền lúc người dùng đang cần hiệu năng nhất. Nếu bạn cũng đang gặp cảnh máy mới mua mà giật lag vô lý, thử vài bước này xem sao: Trước hết, trên Windows, bạn bật Task Manager (Ctrl + Shift + Esc) để kiểm tra xem NPU có đang gánh tác vụ nào trên 40% lúc máy nhàn rỗi không. Nếu tiến trình AI bị treo đơ, bạn bật Windows Terminal dưới quyền Administrator rồi gõ dòng lệnh này để ép nó dừng lại:

Get-Process -Name "*ModelHost*" | Stop-Process -Force

Còn với bạn nào xài máy Mac có Neural Engine mà thấy Unified Memory bị nuốt trọn bất thường, mở Terminal lên và gõ:

sudo killall -9 com.apple.neuralengine.service

Sau khi giải quyết xong tiến trình treo, mình khuyên thật là nên vào cài đặt quyền riêng tư (Privacy & AI Settings) để khóa tính năng tự học ban ngày lại. Chỉ cho phép nó quét dữ liệu vào khung giờ cắm sạc ban đêm thôi, đừng để nó vừa chạy vừa cắn trộm pin. Thêm nữa, cụm vi xử lý AI tỏa nhiệt rất cục bộ, nên nếu có điều kiện thì vệ sinh quạt gió hoặc dùng miếng dán tản nhiệt chuyển pha để máy không bị tự bóp xung vì quá nhiệt. Thật ra mình cũng chưa chắc việc tắt cưỡng bức các tiến trình ModelHost này về lâu dài có làm đứt liên kết của một vài tính năng tìm kiếm thông minh trên máy hay không. Anh em ở diễn đàn ZolaChat đã ai trị dứt điểm được tình trạng NPU chạy bừa này mà không cần tắt tay thủ công chưa?