Đợt rồi mình thuê chiếc xe điện chạy dọc cung đường ven biển miền Trung, sẵn tiện bật mấy con AI đa phương thức đời mới như GPT-4o lên điện thoại để làm trợ lý hành trình suốt hai tuần. Phải công nhận độ trễ phản hồi của mấy mô hình này bây giờ thấp thật. Điểm mình thấy tiện nhất là khoản thị giác: ghé trạm sạc gặp cái trụ báo thông số lạ hoắc, chỉ cần giơ camera lên là nó đọc lỗi rồi bảo mình cắm lại dây hay chuyển trụ, không cần bấm gõ dòng lệnh nào. Ban đêm lái xe một mình buồn ngủ, mình bật tính năng voice chat nói chuyện liên tục. Nó biết ngắt nghỉ, thêm mấy tiếng 'ừm', 'à' khá tự nhiên, thậm chí hỏi về mấy quán cà phê ven đường nó cũng lôi dữ liệu ra nói vanh vách như một người ngồi ghế phụ. Nhưng chạy được khoảng một tuần thì mình bắt đầu thấy ngán. Vấn đề không nằm ở chỗ nó trả lời sai thông tin. Vấn đề là nó quá tròn trịa. Bạn nói gì nó cũng đồng thuận, bạn than mệt nó cũng an ủi theo đúng một tông giọng ấm áp được cân chỉnh kỹ càng trong phòng lab. Ngồi nói chuyện với một cỗ máy biết hết mọi thứ nhưng không hề có chính kiến hay cảm xúc thật, cảm giác hụt hẫng xuất hiện rất nhanh. Nó không giống việc bạn tám chuyện với một người bạn thật ngoài đời, nơi người ta có thể chê gu nhạc của bạn dở tệ hoặc đơn giản là im lặng ngắm đường. Nhiều bạn bè mình gần đây cũng hay kể chuyện dùng trợ lý ảo để tâm sự đêm khuya cho đỡ trống trải. Mình thấy AI làm công cụ hỗ trợ công việc, tóm tắt tài liệu hay gỡ rối kỹ thuật thì cực kỳ xuất sắc, nhưng nếu dựa vào nó để tìm kiếm một sự kết nối cảm xúc thì sớm muộn cũng thấy rỗng tuếch. Thật ra chỗ này mình cũng chưa dám chắc: không biết người khác khi nói chuyện với AI giọng nói thời gian thực có thấy đỡ cô đơn hơn thật không, hay cũng giống mình, càng nghe nó đáp lại ngọt ngào thì lúc tắt màn hình đi lại càng thấy căn phòng im ắng đến kỳ cục?